Sowa
Matematyka

Różne sposoby odejmowania: 4 metody liczenia w pamięci i najczęstszy błąd

· 3 min czytania

Karta pracy z odejmowaniem przez dodawanie, ze skokami narysowanymi jako strzałki, obok tej samej karty z odpowiedziami

Odejmowanie w pamięci sprawia dzieciom więcej kłopotu niż dodawanie, bo jeden z popularnych sposobów przestaje działać, gdy trzeba przekroczyć próg dziesiątkowy. Oto cztery sposoby z podręczników do klas 3–4, wskazówki, kiedy który jest najłatwiejszy, i błąd, którego warto wypatrywać na sprawdzianach dziecka.

Najpierw nazwy

W działaniu 9 − 2 = 7 liczba 9 to odjemna, 2 to odjemnik, a 7 to różnica. Wynik odejmowania zawsze można sprawdzić dodawaniem: 7 + 2 = 9. Warto, żeby to sprawdzenie weszło dziecku w nawyk.

1. Jedności od jedności, dziesiątki od dziesiątek

Odejmujemy osobno setki, dziesiątki i jedności:

487 − 325 = 162, bo 400 − 300 = 100, 80 − 20 = 60 i 7 − 5 = 2.

Ten sposób działa tylko wtedy, gdy każda cyfra odjemnika jest mniejsza od cyfry odjemnej w tym samym rzędzie. Do ćwiczeń: karta Odejmowanie: dziesiątki i jedności osobno, na której zawsze tak jest.

Najczęstszy błąd

Weźmy 75 − 58. Dziesiątki: 70 − 50 = 20. Jedności: 5 − 8… nie da się. Dzieci piszą wtedy często 20 − 13 = 7 albo zamieniają cyfry i wychodzi im 23. Dobry wynik to 17, bo 20 + (5 − 8) = 20 − 3. Tak samo bywa przy 184 − 97. Jeśli widzisz taki błąd na sprawdzianie, lekarstwem nie jest więcej ćwiczeń tym samym sposobem, tylko umiejętność przejścia na jeden z trzech poniżej.

2. Odejmowanie „po kawałku”

Najpierw odejmujemy dziesiątki, potem jedności, a jedności w razie potrzeby rozkładamy na dwie części, żeby dojść do pełnej dziesiątki:

74 − 29 = 74 − 20 − 9 = 54 − 9 = 45 (54 − 4 − 5 = 50 − 5)

Ten sposób działa zawsze, niezależnie od cyfr. Do ćwiczeń: karta Odejmowanie „po kawałku”; w każdym przykładzie odjemnik ma więcej jedności, więc ostatni krok przekracza dziesiątkę.

3. Odejmowanie przez dodawanie

Doliczamy od odjemnika do odjemnej, tak jak liczy się resztę w sklepie:

64 − 28: 28 → 30 (+2) → 60 (+30) → 64 (+4), więc różnica to 2 + 30 + 4 = 36.

To najłatwiejszy sposób, gdy liczby są blisko siebie (82 − 79) albo odjemna jest okrągła (100 − 63). Na karcie Odejmowanie przez dodawanie skoki są narysowane jako strzałki.

4. Odejmowanie przez powiększanie obu liczb

Powiększamy obie liczby o tyle samo, aby odjemnik był pełną dziesiątką. Różnica się nie zmienia:

82 − 47 = 85 − 50 = 35 (obie +3)

Dzięki temu trudne przykłady z góry stają się łatwe: 75 − 58 = 77 − 60 = 17, a 184 − 97 = 187 − 100 = 87. Do ćwiczeń: karta Odejmowanie przez powiększanie obu liczb.

Który sposób kiedy?

  • Każda cyfra odjemnika jest mniejsza: jedności od jedności, dziesiątki od dziesiątek.
  • Odjemnik kończy się na 7, 8 albo 9: powiększanie obu liczb.
  • Liczby są blisko siebie albo odjemna jest okrągła: przez dodawanie.
  • W razie wątpliwości: „po kawałku”, bo działa zawsze.

Jak ćwiczyć

Jeden sposób dziennie, a potem Różne sposoby odejmowania – sprawdzian, w którym w zadaniu 5 dziecko samo wybiera sposób. Na każdej karcie kroki są wypisane z lukami, a klucz odpowiedzi uzupełnia każdy krok, więc widać, który krok poszedł źle, a nie tylko że wynik jest zły. Niech dziecko sprawdza każdy wynik dodawaniem. Więcej ćwiczeń znajdziesz na stronie karty pracy z odejmowania.

Poćwicz z tymi kartami pracy